Bjørn Jonson Dale:
VÅGNESHOLMEN
Holmen blir også kalt
Fransholmen, trulig etter Frantz Hanssen Stochberg, og Nilsholmen, etter
borgaren Nils Jenssen. Den første som handla her var borgaren
LAURITZ
NILSSEN, nemnd 1619‑20. Kanskje var
dette samme mann som den Lauritz Nilssen vi finn i Nørvasundet 4 år seinare.
Her budde folk også i 1620, men det er vanskelig å peike dei ut. Mest trulig
var det
MADS BROCH, kanskje ein borgar, som er nemnd som husmann under
Våge kring 1630. Enka etter han, Karen, satt her i alle fall til 1637. Ikkje
lenge etter må
NILS JENSSEN ha slått seg ned. Han var fra Horsens og tok
borgarskap i Bergen 1641. Nils Jenssen handla først som utfarar fra Bergen, men
seinast 1645 var han busett her. Han døydde kring 1674. 1675 satt kona
MEIN CLAUSDATTER som enke og borgarske på holmen. Ho må ha vore
av ei ætt Svertz (Suers, Svartz o.l.) sidan stordelen av etterkommarane deira
tok dette namnet. Kring 1680, eller kanskje noke før, blei handelen overtatt av
versonen
HANS FRANTZEN STOCHBERG, som hadde borgarskap i Bergen fra 1674.
Han var fødd i Holbæk, men var kanskje oppvaksen på Sunnmøre. (Han hadde ei
søster som var gift i Eiksund, med Peder Nilssen Eegsund.) 1704 er det opplyst
at han var 54 år og hadde "verit i kongens tieniste anno 1676 for overstyrmand,
og siden capitain paa en Bergens Spaniefarer". Hans Frantzen kjøpte 1685
Djuvika og flytta seinare dit. Trulig fra sist i 1690‑åra må sonen
FRANTZ HANSSEN STOCHBERG ha dreve handelen her. 1704 for han
utanlands. På skiftet etter faren 1727 er det opplyst at familien hadde fått
brev fra han 1708, men seinare ikkje høyrt noke. Hans Frantzen tok så over
handelen sjøl ei tid, heilt til den andre sonen,
NILS HANSSEN STOCHBERG, som før hadde handla på Synnesvold,
overtok 1714. I manntallet fra 1704 er det opplyst at han var "billedhugger";
ein utskoren portal over Stochberg‑familien sitt gravmæle i Borgund kirke
kan vere skoren av Nils (no i Historisk Museum i Bergen). Nils Hanssen
Stochberg døydde 1733, 50 år gammal, truleg som ein rik mann. Enka
DORTE LARSDATTER STUD, kremmardatter fra Valderhaug, dreiv så
handelen til 1738, då ho selde borgarsetet til
JENS PEDERSEN TONNING for 700 rd. Han var kremmarson fra Togning
i Stryn, Nordfjord, og av Langloe‑ætta på morssida. Han handla her til
1762, då han gikk fallitt; budde seinare i Bjørkavågen og Blindheimsbreivika.
Handelsskatt 1744‑61. Fra 1770 handla han på Valderhaug som fullmektig
for skipper Paust på Molde. 1749 blei det tilrådd at kremmaren på Fransholmen
kunne svare 12 rd årleg i staden for handelsskatt og konsumpsjon. Sist i 1760‑åra
budde "monsieur"
JOHANNES BOLDT på holmen, og han dreiv truleg handel eller gjestgiveri,
men utan å svare skatt. Han flytta til Sørneset 1773 eller før. Så ser det ut
til at handelen låg nede til 1786, då
ARENT NICOLAI HEIDE, kremmarson fra Vågneset, slo seg ned på
staden. Samme året fikk han kongelig kremmarløyve. Han svarte handelsskatt
1790-1812. Han flytta til Vågneset, der han døydde 1812. Peter Nicolai
Randulff kjøpte holmen 1816, men kan ikkje ha handla her. Seinare ingen handel.
NILS JENSSEN (-<1675)
Gm Mein Clausdt (sk1692)
trulig av ei ætt Svertz (Suerdz, Suertz, Svers osv, jf borgaren Henrik Jansen
Svertz i Bud og på Molde).
Minst 4 barn:
a Jens Nilssen, Drynesund,
Vatne
b Anne Nilsdt sk1690, nn
c Trine Nilsdt 1645-1707,
Kjeldsund, Herøy
d Claus Nilssen -1693c, Slinningen
HANS FRANTZEN STOCHBERG
(c1649-1727)
NK Bergen 1673 gm Anne
Nilsdt (sk1690) fn.
Gm Anne Hansdt Hagerup
(c1654-1719) datter av Hans Rickertsen (Hagerup), borgar i Romsdal, og Anne
Sørensdt; Anne Hansdt visstnok før gm Nils Anderssen, Selnes i Vestnes,
Romsdal.
Minst 5 barn (a-e) med 1k,
minst 1 med 2k:
a Frantz Hanssen 1673-*1708,
for utanlands 1704, siste brev 1708
b Dorte
Hansdt Stochberg 1676-
b Nils
Hanssen Stochberg c1683-1733, nn
c Mein
Hansdt Stochberg *1730, Brunholmen, Ålesund
d Anne Hansdt Stochberg
c1684-1762, Store Nørve
e Emte Hansdt Stochberg
c1685-1776, Honningdal, Skodje
----------------
f Nils Hanssen Hagerup
1704:13 *1738, sorenskrivar i Moss, gm Karen Plade
NK Bergen 1673 Hans Fransøn
& Anna Nielsdt, baadzmand Niels styremands dat
NK 1673 12/12: Frans - Hans
Fransøn, baadzmand ved Nøsted
NK 1676 17/03: Dorethe -
Hans Fransøn, baadzmand
NILS HANSSEN STOCHBERG (c1683-1733)
fn, 1704 kalt "Billedhugger".
1710 gm Dorte Larsdt Stud
(*1740) Laberget II, 1740 reiste Dorte og 3 av døtrene til Herrnhut.
Minst 5 barn:
a Anne Stochberg -1756c, gm
Mølløe, kateket, ukjent stad
b Susanne Stochberg 1715-58,
1744 gm Abraham Reincke 1712-58, teolog fra Jena
c Nille Dortea Stochberg 1717-, 1762: "døde i Hernnhudt i Tyskland for 6 à 8 aar siden"
d Lars Nilssen Stochberg
1719-*62, 1762 på Sør Herøy, Helgeland
e Francke Kristine Stochberg
1721-, 2-3 år før 1762 budde ho "blant de mærische brødre", trulig i
Herrnhut
Ad (b): Reincke var lærar i
Herrnhut for grev Zinzendorf sin son, så prest i Sankt Petersburg, Holland,
England og endelig, fra 1744, i Pennsylvania (Nazareth, Bethlehem, Philadelphia
og Lancaster). Reincke var kjøpmannsson fra Stockholm. Med Susanne Stochberg
hadde han minst 1 barn, Abraham Reincke, prest i Lancaster, Pennsylvania. Hans
son, Samuel Reincke, blei bisp i Pennsylvania.
JENS PEDERSEN TONNING
JOHANNES BOLDT
ARENT NICOLAI HEIDE
(1764-1812 sk1812) Drynesund, Vatne (sjå Vågneset).
1786 gm Maren Iversdt Høgh
(1751-87 sk1788) Vegsund.
1788 gm Anne Helene Berg
(c1763-89 sk1789).
1791 gm Birgitte Marta
Hammond (1763-95 sk1795) Hamna.
1795 gm
Anna Bagge Mechlenburg (1774-1812) Vegsund.
1 barn (a) med 1k, 3 (b-d)
med 3k og 7 med 4k:
a Martin Johan Arnoldus
Heide 1787-, 1812 sjømann, for til Nord Amerika 1811
----------------
b Anne Helene Heide
1792-1873, 1812 gm månadsløytnant, sidan tollbetjent Broder Brodersen Bang
c
Thomas Hammond Heide 1793-1858, Vågneset
d Ingeborg Kirstine Heide
1794-1847, ugift
----------------
e Hans
Jacob Hiort Mechlenburg Heide 1796-*1812
f Maren Birgitte Heide
1797-1856, 1819 gm Simon Kildal Lund
g Anne Bagge Høgh Heide
1798-*1812
h Henninge Birgitta Fæster
Heide 1800-<1812
i Henrik Hans Ulrik Morsing
Heide 1805-61, glassmeister i Ålesund
j Nicolay Nicolaysen Heide
1808-86, budde på Vågneset, ugift
k Sebastiane Caroline Heide 1810-<65, Honningdal, Skodje