Bjørn Jonson Dale:

MISSALE SECUNDUM ORDINEM FRATRUM PRAEDICATORUM

Eigedomane til Ørskog kyrkje og prestebord 1515-47

I februar 1929 tok bibliotekar V. Madsen ei avskrift av eit dokument som no ikkje er å finne (feil: sjå 3. avsnitt). Dokumentet kan ha vore den katolske messeboka frå Ørskog kyrkje, eller ei avskrift av denne. Madsen si avskrift, som må reknast som kvalifisert og pålitelig, blir her publisert for første gang. Avskrifta finst i Kjeldeskriftavdelinga på Riksarkivet.

”Missale secundum ordinem fratrum praedicatorum” tyder ”messebok etter preikebrørne sin orden”. Stein Arne Fauske har vore på Ørskog og leita høgt og lågt etter denne boka, men har ikkje funne ho.

Men sjå om ikkje leitinga lukkast til slutt, for no opplyser Stein Arne at han ”fann” missalet på Riksarkivet allereie i fjor, på ein mikrofilm. Originalen finst på Det kongelige bibliotek i København (arkivsignatur på Riksarkivet: 3.1 Det kgl. bibliotek, KBH) og den fulle tittelen skal vere: "Missale secundum Ordinem Fratrum Predicatorum, Ad ritum usumqve sacro-sancte ecclesie Nideraasiensie."

Takk til Askeladden!

I

Anno dominj MDxv <1515> alle thesse iordh som lykær vndher prestegoordh j øuersskw <Ørskog:>

Item <likeeins> liidh <Lid> j gørlak <kyrlag>

Item rørastadh <Rørstad> en kørlagh

Item j oore <Aure> j mark af werppet

Item mælsæth <Melset> iii mæl lagh <mællag>

Item søolth <Sjøholt> iii mæla lagh och iii fieringh

Item i vinemn <truleg Vinje> iiii pd smør och en hwdh <hud>

Item i moe <Mo> hüdlagh ledh <truleg: 1 hudlagsleige>

Item i sylth <Sylte> iiii pd smør

Item i tøvingh <Døvingen> hwdlag ledh

Item i inderdale <Indre Dale = Dale> ii pd smør

Item i rellingh <Rellingen> j mæl ledh

Item i ythre dala <Ytre Dale = Ytredal> i pd smør

Item i gerangha <Geiranger> j ørlagh

Item i gross bæk <Korsbrekke> j pd smør

Item i applæstadh <Apalset> j hwd (overstrøget: mæl ladh)

Item j Slinstadh <Sløgstad> iii pd smør

Item i birkdala <Bjørkedalen> j mæl ledh

Item af sætre <Sætre> j sykesle <Sykkylven> ii melelag / Torguild <truleg Torgils> hwpprec gaff for saal <sjela> syna

Item liidh <Lid> jjj fiordwnge lagh <fjerdingslag>

Item støffrijm <Storheim> ii melagh

Item Helesholt <Hellesylt> ødhe jord en Hwdt

Item øffreualle <Øvrevoll> altt och Heltten <halvdelen> nedreualle <Nedrevoll>

Item ausfro <> iij mælagh

Item blacstad <Blakstad> j melagh

Item Heltten y iøringness <Hjøringnes>

Møgelbotzstad <Myklebust> ix melagh

omnos <Omenås> iij melagh

Item ij mæl ledh

Item smoyæ <Smoge?>

Item ii gross bøk <Korsbrekke?> i w

II

Item thesse iordeparter aager s. laffrens <Sankt Lavrans> kirke vppa øreskogh som var inskriffne her i messeboken anno dominj Mdxxiiij <1524>

Item i rvdesaaker <truleg Røsok> eit mele lag i nedregarden

Item i Hildre iij mele: alt vesten aaen

Item i valle <Valle> iij mele:leige

Item i apelsæter <Apalset> ij mele leige

Item i syholthom <Sjøholt> iij mele leige

Item i vinmedem <truleg Amdam> iij mele leige

Item vaxvyken <Vaksvika> eit mele: ok xx bord i skoghen

Item eit mele leige j neidredwrkvn <Nedre Dyrkorn> och eit mele j øffredwrkon <Øvre Dyrkorn>

Item eit mele i vyniom <Vinje>

Item eit mele i øffrebosthom <Øvrebust>

Item eit mele i ytredale <Ytre Dale = Ytredal>

Item j mele aff svinesæter <Svinnset>

Item j mele i lvdesæter <Løset>

Item iij mele i biørnesæter <Bjørneset>

Item eit mele i bierkedal <Bjørkedalen>

Item i linsæter <Lindset> alt høger <ligg?> for fæfot

Item helffthen <halvdelen> aager kirken i nydrevald <Nedrevoll>

Item Engiebriith Hallsthensszøn <Ingebrigt Halsteinson> gaff eit melelag J Ramstad Tiill Ørskog kerkije

Item aager kircken nu xvj <16> køør Anno dominij mdxxvi <1526> Teste Nicolas ...ni artium Magistro Curato In Herøøy

Item gaff Olaff Guttormsson paa Siiholt <Sjøholt> en koo Tijl Sancte larens ki.... <kyrkje> for hans korndlaade skulde ikke brennis opp Anno dominij M xxxi <truleg 1531>

III

4:a fferia in ebdomad:a pasce

Thette inuentarium annamett Hr Niels Torckelssønn aff Hr matt.. mattissønn paa øreskowgh presthegord Anno domini MDxlj <1541> fførst

Item viij kiør (med senere Haand: Item ij Køre)

Item vj getder

Item vj szeider

Item en Hesth

Item en gammell brøgge kiel <bryggekjel> / var Holl opaa / och iij stedher brøddhen y bredhenn

Item en lidhen kiell / om j pd <6 kg> / met ij botter bruttne och ij skerdinge

Item ett lidett wattz kar <vasskar> gaff Hr mattis tiill prestebord

Intteth war mer inuentariumm ttiill prestbord icke tiil en smaa penningh

Testes Arne paa wester <Vestre> / gwttor paa rawffnstadt <Guttorm på Ramstad> / siuord paa landhe <Sjur på Lande> och ffler dannemendt szom war sammetiid paa øreskough

Och Hwer Hwsz paa gorden wer røddhenn <kvart hus på garden var rote>

(Med senere Haand:)

Hwer hws paa gaardhen war icke ij lodt sylff werd

wnder tagen laddenn <utanom løa>

IV

Teszee jordepartter aager øreskwog kirke som warth inscreffuett i messeboghen Anno Domini M D xlvij <1547> fførsth

Item i lande iij mele leyge

Item i siøholt iij melagh

Item i nedregorden i rodj ager <truleg Røsok> ett mele leyge

Item i Hildre iij mele leyge altt westen aaen

Item i walle iij melæ leyge

Item i appelsetter ij melæ leyge

Item i aamedam <Amadam> iij melæ leyge

Item i waxuigh i melæ leyge och xx bord y skogen

Item i øffuer dyrkon iij melæ leyge

och i neder dyrkon i melagh

Item i wenie ett melæ leyge

Item i øffuerbosta ett melæ leyge

Item i ytterdall ett melæ leyge

Item i swien setter ij melæ leyge

Item i lodinsetter ij melæ leyge

Item i birckedall ett mele leyge

Item i biørnesetter vj mele leyge

Item i Ramstad ett melæ leyge Som Engebrett Halstenssøn gaff tiil øreskogh kirke

Item altt Linsetter øde iord leger wnder ffæffott och Helltenn ned.. walle <Nedrevoll> øde iord leger wnder ffæffogtt

Item aager kirken xx <20> køør Anno Domini mdxlvij <1547>